Πέμπτη, 8 Νοεμβρίου 2012

ΤΟ ΑΚΡΩΝΥΜΙΟ SCUBA



Όλα ξεκίνησαν περίπου πριν από 80 χρόνια και έτσι το 1938 ένας Αμερικάνος συγγραφέας έγραψε ένα βιβλίο (το πρώτο του είδους) με θέμα ''Ο άνθρωπος με την μάσκα''. Κατά τύχη και καθαρά από θέμα να περιγράψεις κάποιον που φορούσε στο πρόσωπο μάσκα έμεινε το συνθετικό ''μασκάνθρωπος''.
 

Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού ένας ανήσυχος νέος που γεννήθηκε στην Αυστρία ονόματι Hans Hass άρχισε να ταξιδεύει τον κόσμο για περίπου μια δεκαετία μεταξύ 1930&1940 και να εξερευνεί άγνωστα μέρη με την μάσκα του και τις αναπνευστικές συσκευές της εποχής του, που τότε ήταν κάτι ανακατασκευασμένοι επανακυκλοφορητές αέρα του στρατού. 

Κατά τύχη, η σύνθετη ονομασία που έδωσε σε αυτήν του την διαδικασία ήτανε κολυμβητής-καταδύτης. Και έτσι έμεινε και χαρακτήριζε και τους επόμενους που δοκιμάσανε να καταδυθούνε εκείνη την εποχή. Το 1943 είχε παρουσιαστεί ο υδροπνεύμονας των Gagnan–Cousteau και κρατήθηκε το ακρωνύμιο καταδύτης–κατάδυση. Ο Cousteau περίπου το 1950 προσπάθησε να αλλάξει τον όρο (αλλά δεν τα κατάφερε) και να τον προσαρμόσει πάνω στην πατέντα της συσκευής του υδροπνεύμονα καλώντας την διαδικασία υδροπνευμονική κατάδυση ή αργότερα πνευμονική κατάδυση.

Ήδη απο το 1939 μέσα στις τάξεις του στρατού των Η.Π.Α ο
Christian J. Lambertsen είχε εξελίξει την αυτόνομη μονάδα LARU ονομάζοντας την Lambertsen Amphibious Respirator Unit . Το σύστημα LARU ήταν ο προπομπός του συστήματος SCUBA. Το 1952 με βοηθό έναν φίλο του γράφει μια καινούργια μελέτη πάνω σε ένα αυτόνομο σύστημα που βασίζεται στο πρωτότυπό του για την Εθνική Ακαδημία Επιστημών και το ονομάζει ''Self Contained Underwater Breathing Apparatus''. Το πολεμικό ναυτικό απέρριψε αρχικά την εφεύρεσή του, όταν όμως παρουσιάστηκε και δοκιμάστηκε απο τους υψηλόβαθμους του γραφείου στρατηγικών υπηρεσιών (η μετέπειτα CIA) άρχισε να γίνεται ευρέως αποδεκτή. 

Ομως το 1956 το Αμερικανικό πολεμικό ναυτικό βγάζει μια οδηγία με αριθμό NAVSHIPS 250-538 σχετικά με την χρήση του ''αμφίβιου αναπνευστήρα'' από τους χειριστές δύτες. Για να χαρακτηρίσει την όλη διαδικασία, η διοίκηση του ναυτικού δίνει ένα ακρωνύμιο που χρησιμοποιούσαν από τον 2ο παγκόσμιο πόλεμο και χαρακτήριζε τις αυτόνομες συσκευές που είχαν οι ναύτες για να δραπετεύουν από βάθος σε περίπτωση καταστροφής των υποβρυχίων τους. Και η συσκευή αυτή λεγότανε Αυτόνομη Υποβρύχια Αναπνευστική Συσκευή. Και το ακρωνύμιο SCUBA (Self Contained Underwater Breathing Apparatus) ακούστηκε έτσι για πρώτη φορά!

Περίπου το 1960 ένας άνδρας ''κλειδί'' στην ιστορία του ονόματος ο Richard Dick Klein ιδρυτής της ΗealthWays μιας εταιρίας καταδυτικού υλικού αναγνωρίζει το εύστοχο του ονόματος, το αντιγράφει και το χρησιμοποιεί παντού σε όλα του τα προϊόντα. Ετσι κυκλοφορούν στην αγορά καταδυτικά προϊόντα που όλα έχουν πάνω τους τη λέξη SCUBA. Η εταιρεία όμως δεν πάει καλά και στα επόμενα χρόνια θα κλείσει. Εκείνη ακριβώς την εποχή δυο συνέταιροι αναλαμβάνουν να σώσουν την εταιρία και να χρησιμοποιήσουν τα προϊόντα της. Ετσι την συγχωνεύουν. Το όνομα που δίνουν στην δικιά τους εταιρία όμως έχει για πρώτη φορά μέσα το ακρωνύμιο SCUBA. H εταιρία εκείνη ήταν η SCUBAPRO. Τα επόμενα χρόνια μέχρι το 1970 έγινε και δεύτερη προσπάθεια να χρησιμοποιηθεί το ακρωνύμιο από τον Don Breslow που θέλησε να αναβιώσει μια εταιρία για επαγγελματικά συστήματα ονομάζοντας την SCUBAMASTER. Η εταιρία όμως δεν άντεξε τις πιέσεις και έκλεισε οριστικά μερικά χρόνια αργότερα. Εμεινε ετσι μόνο η SCUBAPRO να έρχεται μέχρι τις μέρες μας με το ακρωνύμιο SCUBA. 


Από τον άνθρωπο με τη μάσκα, στον κολυμβητή καταδύτη, στον υδροπνευμονικό και αργότερα πνευμονικό δύτη του Cousteau, μέχρι τον αυτόνομο δύτη SCUBA και τον σύγχρονο αυτοδύτη κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι της ιστορίας της καταδυτικής δραστηριότητας μέσα στον χρόνο.

Ελλήνισε και απέδωσε: Κώστας Ανδρεάδης