Τετάρτη, 7 Νοεμβρίου 2012

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ DΑΝ



Η ανάγκη να υποστηρίξεις ιατρικά με άμεσο τρόπο στον τόπο του ατυχήματος ή με έγκαιρη διακομιδή του θύματος έναν αυτοδύτη υπήρχε από τότε που αρχίσανε να καταλαβαίνουν όλοι οι πρωτοπόροι των καταδύσεων (και δη η πρωτοπόροι των υπερβαρικών ιατρών) την σοβαρότητα αυτού του εγχειρήματος. 

Το θέμα είναι ότι κάτι τέτοιο δεν ήταν εφικτό πριν την δεκαετία του 1980 ακόμα και στην Αμερική για πολλούς και διάφορους λόγους που δεν είναι του παρόντος. Υπήρχε μια κάποια σχετική προσπάθεια που είχε αρχικά σχεδιαστεί από τον συνταγματάρχη Davis Jefferson (το λεγόμενο LEO FAST) μέσα στην αεροπορική βάση του Brooks. Η ανάγκη να δημιουργηθεί ένας φορέας, κάτι σαν μια οργάνωση δηλαδή που θα ενώσει όλες τις πολιτείες, θα παρέχει ιατρική βοήθεια με ένα τηλεφώνημα 24 ώρες το 24ωρο και θα αντικαταστήσει το σχέδιο του Jefferson που δεν ήταν ευέλικτο είχε δημιουργηθεί. 

Βρισκόμαστε στα 1977 και η Undersea Medical Society που αργότερα μετονομάζεται σε Undersea and Hyperbaric Medical Society ρίχνει την πρωταρχική ιδέα ενός σχεδίου δράσης και εκπονεί μια αρχική μελέτη. Μετά από πρωτοβουλία και πίεση ορισμένων επιστημόνων, καθηγητών διεθνούς κύρους (Αμερικανών αλλά και Ευρωπαίων όπως θα δούμε στη συνέχεια) καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η διαχείριση των καταδυτικών περιστατικών απαιτεί ειδικές γνώσεις, αλλά και ότι θα πρέπει να ξεχωρίσει από τις μέχρι τότε ιατρικές δομές. 

Η αποστολή ορίστηκε ως εξής: η διατήρηση της λειτουργίας ενός διεθνούς δικτύου ετοιμότητας ενεργού επί 24ώρου βάσεως διασφαλίζοντας και εξασφαλίζοντας σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης άμεση ιατρική εξειδικευμένη βοήθεια σε κάθε δύτη οπουδήποτε στον κόσμο. 

Η ιδέα ωρίμασε μέσα στο ιατρικό τμήμα του πανεπιστημίου Duke από τον Dr. Peter B.Bennett, Ph.D. & D.Sc. έναν πραγματικά πρωτοπόρο και θαυμάσιο επιστήμονα. Ο Bennett αναλαμβάνει εκτελεστικός διευθυντής και πρόεδρος της πρώτης αυτής οργάνωσης με ένα αρχικό επιτελείο άξιων συνεργατών. 

Ηταν Σεπτέμβριος του 1980 και η DAN έγινε πραγματικότητα με την αρχική επωνυμία NDAN - National Diving Accident Network. Η αρχική και δοκιμαστική επιχορήγηση – χορηγία ήταν 2ετής και προήλθε από την ΝΟΑΑ και την NIOSH στο πρόσωπο του Dr. Bennet σε συνεργασία με το F.G. Hyperbaric Center στο Duke University του Durham N.C. 

Το 1981 κυκλοφορεί το πρώτο εγχειρίδιο με την ονομασία Underwater Diving Accident Manual. Την ίδια χρονιά έρχεται και η πρώτη κλήση για ατύχημα. Εκείνη την πρώτη χρονιά η DAN δέχεται 305 κλήσεις για πληροφορίες σχετικά με την κατάδυση και βοήθεια. Το 1982 η DAN υλοποιεί την πρώτη ζωντανή τηλεφωνική γραμμή με συμβουλευτικό χαρακτήρα με νούμερο (919) 684-2948 με σκοπό να χειριστεί ζητήματα από αυτοδύτες αναψυχής σε μη επείγουσες ερωτήσεις. 

Τo 1983 είναι μια χρονιά ορόσημο καθώς η Ευρωπαϊκή πρωτοβουλία βάζει την οργάνωση σε νέο σύγχρονο πλαίσιο. Ιδρύεται στην Ιταλία από τον Dr.Prof. Alessandro Marroni η IDA (International Diving Assistance) η οποία αντικατοπτρίζει την Αμερικανική προσπάθεια, αλλά κυρίως δίνει ξεκάθαρο στόχο και όραμα στην υπόθεση ασφάλεια των δυτών. Πλαισιωμένος από τα μεγαλύτερα ιατρικά στελέχη της εποχής δημιουργεί την βάση που πάνω της θα πατήσει τα επόμενα χρόνια η οργάνωση. Συνοδοιπόρος του η Nuccia De Angelis μοναδική επιστήμονας, εμπνευστής της δομής της οργάνωσης που πίστεψε περισσότερο από όλους στην ιδέα και (σύμφωνα με τον ίδιο) συνιδρυτής.

Οι δυο οργανώσεις πολύ σύντομα ενώνονται σε μια κοινή προσπάθεια με κοινούς και ξεκάθαρους πλέον στόχους. Ο Marroni είναι ο εμπνευστής του πρωτοποριακού για την εποχή στησίματος και πλασαρίσματος του προϊόντος που αντιπροσωπεύει η DAN αφού πρώτος κατάλαβε την ανάγκη να παρέχει υπηρεσίες διάσωσης, ιατρικής φροντίδας και περίθαλψης στους ασφαλισμένους σε αυτήν αυτοδύτες της Ευρώπης. Επίσης είναι ο εμπνευστής της 24ωρης παροχής βοηθείας με συνεχόμενη ανοιχτή γραμμή επικοινωνίας σε μια οργάνωση με μέλη όπως ξεκίνησε και συνεχίζει να είναι. 

Στην ουσία η δομή της DAN (σαν η ασφάλεια των δυτών) όπως την γνωρίζουμε σήμερα ξεκίνησε από την Ευρώπη και από τον Marroni, αφού όπως είδαμε πιο πάνω η Αμερικανοί χρειαστήκαν την βοήθεια και την χορηγία από άλλους εξωγενείς φορείς, ενώ η Ευρωπαϊκή DAN με αρχική φιλοσοφία και σχεδιασμό στηρίχτηκε από την αρχή στις συνδρομές των μελών της. Έτσι ο Marroni γνωρίζοντας καλά τα υπέρ και τα κατά της κατάδυσης στην Ευρώπη κάνει την μια σωστή κίνηση πίσω από την άλλη και αρχίζει να εδραιώνει την φήμη της DAN στο Ευρωπαϊκό κοινό. Καινοτομίες πρωτόγνωρες για τους δύτες της εποχής, όπως η συνδυασμένη παροχή διασωστικής βοήθειας με παροχή υπηρεσιών ασφαλείας σε περίπτωση καταδυτικού ατυχήματος ή τα διαφορετικά προγράμματα που θα ήθελε να διαλέξει κάποιος προσαρμοσμένα στις ανάγκες του καθενός απογειώνουν στην κυριολεξία την DAN. 

Το μεγαλείο της DAN ήταν και είναι ότι δεν ήθελε ποτέ να παίξει τον ρόλο ακόμη μιας ασφαλιστικής εταιρίας. Η DAN δεν είναι ασφαλιστική εταιρία και ήθελε από την αρχή να διαχωρίσει την θέση της. Άλλωστε οι περισσότερες ασφαλιστικές εταιρίες προσπαθούν να βγάλουν εκτός λίστας ασφάλισης τα συχνότερα εμφανιζόμενα περιστατικά ή στην καλύτερη των περιπτώσεων σε βάζουν να πληρώσεις διπλά για να σε ασφαλίσουν γι’ αυτά. 

Η DAN όμως έχει σαν πρώτιστο μέλημα της την συχνότερη αιτία καταδυτικού ατυχήματος που είναι η νόσος των δυτών. Ο Marroni επίσης ήταν αυτός που ''πάλεψε'' και διαχώρισε την νόσο και την κατέταξε ανάλογα όχι σαν βλάβη, αλλά σαν ασθένεια των δυτών με σταδιακή εμφάνιση συμπτωμάτων. Βρισκόμαστε ακόμα στο 1983 και έντονη κινητικότητα υπάρχει στην άλλη μεριά του Ατλαντικού καθώς η ονομασία αλλάζει από Diving Accident Network σε Divers Alert Network. 

Τον Αύγουστο του ιδίου έτους ξεκινάει στην Αμερική η χρηματοδότηση για το πρόγραμμα παροχών και υποστήριξης δυτών. Τα μέλη της DAN λαμβάνουν το πρώτο εγχειρίδιο με τίτλο Underwater Diving Accident Manual. Επίσης λαμβάνουν διάφορα εξαρτήματα εντοπισμού και ασφαλείας σε περίπτωση διάσωσης τους στη θάλασσα, καθώς και την πρώτη πλαστικοποιημένη και αδιάβροχη κάρτα της DAN. Προς το τέλος του έτους λαμβάνει χώρα και το πρώτο ειδικό σχολείο καταδυτικών ατυχημάτων και υπερβαρικής θεραπείας από το ιατρικό επιτελείο του Duke University. 

Το 1984 στην Αμερική είναι η χρονιά που η DAN στηρίζεται πλέον μόνο στα μέλη της (καθώς οι κρατικές οργανώσεις κόβουν την επιχορήγηση από το 50% που ήταν το 1982 στο 25% το 1983 και αποτραβιούνται εντελώς το 1984). Το 1985 ξεκινάει το σχέδιο διαφήμισης και προώθησης των προϊόντων σε λέσχες, αποθήκες, εργοστάσια, εταιρίες και οργανισμούς ιδιωτικούς και κρατικούς. 

Η πρώτη ολοκληρωμένη μονάδα-πακέτο που περιλάμβανε είδη πρώτων βοηθειών, μάσκα για τεχνητή αναπνοή και μια φούσκα παροχής οξυγόνου πουλήθηκε εκείνη την χρονιά. Το 1987 εισάγεται ένα πρωτοποριακό πρόγραμμα για τους αυτοδύτες αναψυχής όπου για πρώτη φορά μπορούν να γραφτούν σαν προπαρασκευαστικά μέλη σε ένα πρόγραμμα που τους εξασφάλιζε το υψηλό κόστος περίθαλψης σε περίπτωση θεραπείας, τραυματισμών, νόσου από αποσυμπίεση, πνευμονικό βαρότραυμα κ.α. Η DAN δέχεται συνολικά εκείνη την χρονιά 3.554 κλήσεις. Για πληροφορίες 2.816 ενώ 738 για επείγοντα περιστατικά. Το 1988 η DAN διπλασιάζει σχεδόν τα μέλη της μέσα σε έναν χρόνο από 14.000 σε 32.000. 

Σήμερα η DAN αποτελείται από πολλούς ανεξάρτητους οργανισμούς σε όλο τον κόσμο. Κάθε τοπικό δίκτυο έχει δεσμευτεί να προσφέρει τις ίδιες ακριβώς υπηρεσίες στου αυτοδύτες όλου του κόσμου όπως έχει συμφωνηθεί και τηρείται από το πρωτόκολλό της. Κάθε οργάνωση DAN είναι ένας μη κερδοσκοπικός και ανεξάρτητος οργανισμός που διαχειρίζεται μονός του κεφάλαια που προέρχονται από τα μέλη του, που αυτοπροσαρμόζεται και λειτουργεί σύμφωνα με τους εκάστοτε ειδικούς κανόνες και νόμους της χώρας οπού βρίσκεται. Στις τάξεις της ανήκουν τα μεγαλύτερα ονόματα στην υπερβαρική ιατρική και στην έρευνα.

Χαρακτηριστικά τα δίκτυα της DAN παγκοσμίως είναι:

DAN America: Βρίσκεται η κεντρική έδρα με την ονομασία IDAN (international) Καλύπτει την Βόρεια Αμερική, την Κεντρική Αμερική, την Νότια Αμερική και την Καραϊβική.
DAN Europe: Η γεωγραφική κάλυψη περιλαμβάνει την κεντρική Ευρώπη, τις χώρες της λεκάνης της Μεσογείου, τις χώρες στις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας, τη Μέση Ανατολή συμπεριλαμβανομένου του Περσικού Κόλπου, τις χώρες στις ακτές του Ινδικού Ωκεανού βορείως του Ισημερινού, της Ινδίας, της Σρι Λάνκα καθώς και τα σχετικά υπερπόντια εδάφη, περιοχές και προτεκτοράτα.
DAN Japan: Η κάλυψη περιλαμβάνει την Ιαπωνία, τα ιαπωνικά νησιά καθώς και τα σχετικά παραπλήσια εδάφη.
DAN Asia-Pacific: Η κάλυψη περιλαμβάνει την Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία, τα Νότια Νησιά του Ειρηνικού, τη Νοτιοανατολική Ασία, την Ινδία, την Κίνα, την Ταϊβάν και την Κορέα.
DAN SouthernAfrica: Η κάλυψη περιλαμβάνει την Νότια Αφρική, την Σουαζιλάνδη, το Λεσόθο, την Ναμίμπια, την Μποτσουάνα, την Ζιμπάμπουε, την Μοζαμβίκη, την Αγκόλα, την Ζάμπια, το Ζαΐρ, το Μαλάουι, την Τανζανία, την Κένυα, την Μαδαγασκάρη, τα νησιά Κομόρες, τις Σεϋχέλλες, και τον Μαυρίκιο.

Αυτή είναι η DAN. Μια οργάνωση απο δύτες για δύτες!
Ισως η πιο αναγκαία και σίγουρα η πιο χρήσιμη οργάνωση για όλους εμάς που καταδυόμαστε.

Ελλήνισε και απέδωσε: Κώστας Ανδρεάδης